دانش‌جوی حرف‌دار

آن‌چه می‌فهمم، می‌نویسم

دانش‌جوی حرف‌دار

آن‌چه می‌فهمم، می‌نویسم

 مشغولم به نشخوارِ مرحومِ مغفور 97 و قابلگی 98؛

مرحوم 97 سریع‌ترین سالِ 25 سال گذشته بود؛ سالی که با «او» رفتیم زیریک سقف، به برکتش وضعیت ته‌مانده‌ی جیبم متفاوت‌ شد، حواسم به خوشی‌های دنیا جمع شد، از آن زندگیِّ رُباتی لعنتی خلاص شدم،  اتفاقاتی بس هیجان‌انگیز در فضای کاری افتاد، بیش از پیش از مذخرفِ دانشگاه فاصله گرفتم و ...

حکما بناست 98 رکورد سرعت 97 را بزند، سالی که باید تکلیف آویزان شدن «دکتر» پشتِ قباله‌ام را روشن کنم، فکری به حالِ محل زیست در جهنمِ تهران کنم، حالِ ایران را بهتر کنم، و ... و ... و ..

 

خلاصه که وضعیتی است، دعا کنید 98 از آن حرام‌زاده‌های عوضی نباشد...

حکمرانی داده و انبوه سوالات بی‌پاسخ
استفان ورهالست (Stefaan G. Verhulst) ناخدای پژوهشی یکی از معتبرترین موسسات مطالعات حکمرانی ( http://thegovlab.org ) است. 
وی در مطلبی، ضمن مرور اهمیت حکمرانی داده تلاش کرده طی ارائه مدلی اولیه از حکمرانی داده، سوالاتی را در چند سطح مطرح کند؛ سوالاتی که به نظر می‌رسد مقدمه‌ی یکی دیگر از پژوهش‌های گسترده و مفید اوست. استفان معتقد است وقایع جدید سیاسی و اجتماعی، از جمله افزایش نگرانی‌ها نسبت به حریم خصوصی و مالکیت داده، نشت داده‌ در عرصه‌های مختلف‌، تصویب GDPR در اروپا و … باعث شده مسئله‌ی حکمرانی بیش از پیش پیچیده گردد.
او در تعریف حکمرانی داده (باز) گفته:  open data governance was defined as the interplay of rules, standards, tools, principles, processes and decisions that influence what government data is opened up, how and by whom. و مدل اولیه‌ای مطابق تصویر پایین ترسیم کرده است:
آیا بهبود رتبه در شاخص‌های بین‌المللی الزاما حکایت از بهتر شدن وضعیت کشور دارد؟

دکتر حمیدرضا ربیعی رئیس پژوهشکده فناوری اطلاعات دانشگاه شریف امروز در سمینار بستر ملی داده‌های باز گفته‌اند که: «جایگاه ایران در شاخص‌های جهانی در ارتباط با داده‌های بازی (Open Data) که دولت‌ها در اختیار جامعه و مردم قرار می‌دهند در بازه زمانی 2015 تا 2017، به میزان 50 رتبه ارتقا یافته است.» ( http://www.irna.ir/fa/News/83216294 ) {تصویر مطلب}

گزاره‌ی ایشان چنین تبادر می‌کند که «دولت داده‌های بیشتری در اختیار مردم گذاشته و وضعیت کشور بهتر شده است». در ادامه خواهیم دید آیا بهبود وضعیت کشور در یک شاخص بین‌المللی الزاما به معنی فعالیت بهتر دولت است؟ دقت داریم که در صدد صحت‌سنجی «بهتر شدن وضعیت ایران در داده باز» نیستیم، صرفا می‌خواهیم به سوالی مشخص پاسخ دهیم.

قدرت نهفته مردم

ما متاسفانه خیلی کم از مشارکت یکدیگر برای کارهای مختلف استفاده می‌کنیم. اصلا حواسمان به ظرفیت جمعیت جوان 80 میلیونی نیست که چه‌ می‌تواند بکند. طبق معمول، پیرزنِ خرفتِ زشت (= دولت/ حکومت) هم در این زمینه ناکارآمد است. نه از وقت ما مردم درست استفاده می‌کند، نه از فکر و ایده‌مان و نه حتی از پولمان. نقش مردم در جمهوری اسلامی فعلا محدود شده به دو سه تا راهپیمایی و انتخابات‌های دو سال یک‌بار. برای این که نقش مردم در حوزه‌‌های مختلف را ببینید، ترکیب چند واژه‌ را با crowd یا collective گوگل کنید؛ مثل crowdsourcing legislation یا collective intelligence؛ اگر هم وقت داشتید zooniverse.org را ببینید و در برخی پروژه‌هایی که دوست دارید مشارکت کنید. واقعا جذاب و دوست‌داشتنی است.

جاهای مختلف تلاش‌هایی را برای مشارکت‌گیری از مردم شروع کرده‌اند. از جمله بخش فارس من {my.farsnews.com} خبرگزاری فارس و سامانه مطالبات مردمی دولت که بناست به زودی رونمایی شود.

اما یک تجربه هیجان‌انگیزتر هم پیش روی ماست؛ چند جوان بستر مناسبی آماده کرده‌اند تا همه‌باهم به زبان فارسی کمک کنیم. بستری برای تگ‌گذاری موجودیت‌های زبان فارسی. خوب‌تر این که نتیجه‌ی کار را هر هفته روی گیت‌هاب منتشر می‌کنند.

توضیحات بیشتر را در http://text-mining.ir/ner-crowdsourcing/ بخوانید. برای من که لذت بخش بود، امیدوارم برای شما هم باشد.

فساد و رشد اقتصادی ارتباطی با هم دارند؟

فساد و رشد اقتصادی ارتباطی با هم دارند؟

یک نمودار ساده،‌ پاسخ می‌دهد.

بعضی فکر می‌کنند فساد حتما چیز بدی نیست، می‌تواند مثل روغن برای چرخ‌دنده‌های اقتصاد باشد یا ابزاری برای غلبه بر رویه‌های بروکراتیک کارهای مختلف؛ عده‌ای هم برعکس فکر می‌کنند،‌ فساد با رشد اقتصادی رابطه عکس دارد، هرچه فساد بیشتر، رشد اقتصادی کمتر

سایت how much که به تصویرسازی اطلاعات مختلف مالی می‌پردازد وضعیت GDP و CPI کشورهای مختلف را در یک نمودار آورده و به جز چند استثنا نتیجه گرفته که فساد کمتر یعنی GDP بزرگتر. کشورهای عراق و آنگولا و سودان که فساد بالا و اقتصاد کوچکی دارند، اما آلمان و بریتانیا و کانادا برعکس هستند.

چین اینجا هم استثناست. کشوری با اقتصاد بزرگ (12.24 تریلیون دلار) و فساد بالا (رتبه 77 در CPI) نسبت به دیگر کشورهای توسعه‌یافته. بر اساس همین شاخص، ایتالیا به اندازه عربستان سعودی، آفریقای جنوبی و مالزی دچار فساد است.

گذشته از این استثناها، نمودار بدی نیست. ارزش یک‌بار مرور دقیق را دارد. مثلا ایران ما با حجم اقتصاد 440 میلیارد دلاری، جزء کشورهای فساد (یک پله قبل از خیلی فاسد) قرار دارد.

نمودار با کیفیت بالا را در https://howmuch.net/articles/the-state-of-worlds-corruption-2017 ببینید.

این شهر بی‌صاحب

این‌ شهر بی‌صاحب؛ پرده اول:

  • شورای تهران وقتی محمدعلی نجفی را انتخاب می‌کرد از بیماری (و کهولت سن) او آگاه بود. (مراجع ذی‌صلاح هم نظر مثبتی به او نداشتند.)

  • آن‌ها 19 مرداد 96 با 21 رای (100% موافق) او را به عنوان شهردار انتخاب کردند. 17 روز بعد حکمش صادر شد.

  • 6 ماه بعد، اولین نوروز حکمرانی اصلاحات بر تهران، استعفای نجفی خبر ساز شد. یک ماه بعد، فروردین 97، آن‌ها استعفایِ دومِ مردِ استعفا را پذیرفتند.

  • شهر، یتیم می‌شود...

این شهر بی‌صاحب؛ پرده دوم:

  • شهر بیش از یک ماه بی‌صاحب است؛ شورا سرپرستیِ یتیم را موقتا به حسینی مکارم سپرده؛

  • زمزمه‌های تصویب قانون منع بکارگیری بازنشستگان به گوش می‌رسد؛ بیش از 200 نفر از مسئولین عالی کشور باید بروند. عده‌ای هم نباید بیایند، از جمله محمدعلی افشانی.

  • 23 اردیبهشت 97 شورا با نتیجه 19 به 2 او را بر حسینی مکارم چیره می‌کند؛ شهر دیگر یتیم نیست…

  • 6 ماه بعد، موعد اجرای قانون خداحافظی با پیرهای چسبنده به نظام است. افشانی هرچه توانست کرد تا بماند،‌ اما باز شهر یتیم می‌شود…

این شهر بی‌صاحب؛ پرده سوم:

  • 21 آبان 97، شورا با یک رای بیشتر پیروز حناچی را بر لیبرالِ بزرگ ترجیح می‌دهد؛

  • حناچیِّ معروف سازمان مجاهدین خلق را همه می‌‌شناسند، اما شورا کاری می‌کند که همه حواسشان جمع شود: «این و آن برادرند!». مراجع ذی‌صلاح ...

  • حناچی منتظر صدور حکم و تهران بی‌صاحب است؛ هرچند، فعلا سرپرست یتیم ماست.

  • نمی‌دانم حناچی حکم پدرخواندگی شهر را خواهد گرفت یا نه، تنها امیدوارم شش ماه دیگر تهرانِ عزیز برای سومین بار دردِ یتیمی را تجربه نکند.